Бу Кяинатта энъ къоркъунчлы ердир
Космоснынъ буюк эксериети бошлукълардыр. Дев киби, анълашылмаз дереджеде буюк бош ёкълукъ бошлукълары. Юз миллионларнен ярыкъ йылларгъа созулгъан, деерлик бутюнлей галактикалардан, йылдызлардан ве ярыкътан марум олгъан эбедий гедженинъ пускюртювлери. Барлыкътаки энъ янъгъыз ерлер.
Бошлукълар тек шейлернинъ олмамасы дегиль де, оськен, дрейфлеген, чарпышкъан ве бири-бирине къошулгъан къаранлыкънынъ гъарип дюньяларыдыр – Оларнынъ ичинде бошлукънынъ озю шиддетнен созулгъан ве оларгъа кирмек деерлик мумкюн дегиль.
Садедже: бошлукълар гъарип ве къоркъунчлы. Амма олар бутюн алемни эйкеллейлер ве сонъунда онынъ такъдирини къарарлаштыра билелер. Бугунь биз 8 бинъден зияде бошлукъ ве супербошлукълар акъкъында билемиз, даа чокъ шейлерни кешф этемиз. Галактикаларнынъ джыйынтыгъы я да суперджыйынтыгъы не къадар буюк олса да, якъын ерде эр вакъыт даа да буюк бошлукъ бар киби корюне. Космик къаядан секирип тюшип, космик ёкълукънынъ юрегине тюшейик.
Кяинаттаки энъ янъгъыз ер Сен Ерден узакълашасынъ, ярыкънынъ бинълернен кере сурьатынен, бизим Кунеш системамыздан ве
бизим кунеш мааллемиз артта. Шимди биз бутюн Самолёт Ёлуны коремиз, онынъ 200 миллиард йылдызы ве онынъ этрафында фермуарлангъан онларнен къарылгъач галактикалары бар. 2,5 миллион ярыкъ йыл узакълыкъта чарпышма ёлунда дев Андромеда ве онынъ озь ёлдаш галактикалары сюрюси тура.
Биз шимди ярыкъ сурьатындан миллион кере тез арекет этемиз, тартышма кучю, газ озенлери ве къаранлыкъ мадденинъ корюнмеген скелетлери ярдымынен бир-бирине токъунгъан 50-ден зияде галактикадан ибарет ерли группаны коремиз. Бу бизим Кяинатнынъ джебимиз, 10 миллион ярыкъ йылы кенъликте, ич бир инсан ондан ич бир вакъыт чыкъмаз. Сизден гъайры, корюне ки. Биз даа да тез узакълашкъан сайын, тахминен 100 миллион ярыкъ йылгъа даркъалгъан 2000-ден зияде галактикадан ибарет колоссаль дивар олгъан «Къыз» суперкластерини коремиз.
Энди мукъайт ол, сен акъикъий, терен къаранлыкъ башлангъан космик къаянынъ четиндесинъ: Ерли Бошлукъ – 200 миллион ярыкъ йыллыкъ дев, бош пускюртюв. Эгер бу мутлакъ къаранлыкъ дегиль де, айдын бир шей олса, ерден корьген гедже кокнинъ 40%-ни толдурыр эди. Этрафымызда даа онларнен суперкластерлер ве дев бошлукълар толдурылгъан .
богъуджы бошлукънен.
Сен шимди барлыкътаки энъ буюк ве бош ич бир шейге догъру – догъру Бо?тес Супербошлугъынынъ ортасына ёл аласынъ. Кенълиги 300 миллион ярыкъ йылгъа якъын олгъан космик чёль. О къадар дев ки, о, бинълернен галактикаларны къабул этмели. Лякин онынъ ерине не коресинъ?
Сизни мукеммель къаранлыкъ сарып алгъан, инсан акъылы тасавур эте бильген энъ мутлакъ къаранлыкъ. Юкъары-юкъары ёкъ.
Арекет ёкъ. Озюнъни ориентация этмек ичюн бир шей ёкъ. , деген бир дане де олсун алямет ёкъ.
тышкъы алем атта бар. Бу къачмаз бир апсхане. Ве бу космоснынъ насылдыр экзотик кошеси дегиль. Кяинатнынъ буюк эксериети инсан козьлерине бойле дуюла. Тек ич бир арекетсиз сессиз къаралыкъ. Эр ерде. Эбедиен.
Къаранлыкъта гизленген сырлы бир шей олса да – къаранлыкъ мадденинъ йымшакъ тыртырлары, космик лишайник киби бошлукъкъа синъген. Бошлукътан тыш галактикаларнынъ ве галактика джыйынтыкъларынынъ скелетини тешкиль этмек ичюн къара мадде йиплеринден ибарет чокъ буюк орманнынъ миниатюралы янъгъыраву. Ве оларнынъ уджларында къаранлыкъ океанында йымшакъ мавы тюстеки спецлерни расткетиремиз: Бош галактикалар, геджени ярыкъландыра бильмеген янъгъыз атешчилер.
Биз бильген энъ сийрек галактикалар, пек узакъ, пек янъгъыз.
Пузырьчиклернинъ алеми Биз космоснынъ теренликлерине бакъып чыкъмаздан эвель, астрономлар бизни бир тюрлю космоста яшагъанымызны тюшюне эдилер, анда галактикалар тенъ ерлешкен. Лякин онынъ ерине биз галактикалар, космик газ ве къаранлыкъ мадденинъ кенъ космик агъына ерлешкенини таптыкъ. Галактика джыйынтыкълары ве супер джыйынтыкъларынен сыкъ тююмлерде расткельген, балабан бош аралыкълар этрафында тешкиль этильген япракъ ве йиплернинъ текрарлангъан шекили.
Лякин бу къурулыш тургъун дегиль, тек галактикалар арасындаки месафенинъ инанылмаз дереджеде кенъ олгъанындан пейда олгъан киби корюне. Акъикъатта галактикалар космос бою саатте миллионларнен километр сурьатнен аталар.
Олар чарпышма ёлларында, бири-бирининъ этрафында айланып, миллионларнен ярыкъ йыл узакълыкътаки даа буюк галактика джыйынтыкъларынынъ ортасына догъру кетелер. Лякин олар эр вакъыт сабун пускюртмелери устюндеки ярыкънынъ акс олунмасы киби бошлукъларнынъ четлерине япышкъан киби корюнелер – бу бир тюрлю гъалиба. Эгер олар бу динамик олсалар, галактика ара-сыра бошлукъкъа атмакъ керекмейми? Къую бошлукъларына асылында галактикалар ичюн тыштан кирмек сонъ дередже къыйындыр – энъ олмагъанда, табиий шекильде – чюнки тартышма кучю оларнынъ четлеринде гъарип ола, ичлеринде исе даа да гъарип ола. Эгер сен даа яхшы бильмесенъ, бельки
тюшюнмек бошлукълар ичери кирмеге тырышкъан эр бир шейни тюкюрелер, галактикаларны четке ителер.
Гравитациянынъ чалышув ёлу шунда ки, Кяинатта масса олгъан эр бир шей масса олгъан эр бир башкъа шейни озюне чекип ала.Ве ичинде масса деерлик олмагъанындан, оларнынъ четлериндеки галактика супер-кластерлерининъ космик агъы бошлукълардан шейлерни чыкъара. Бошлукъ не къадар бош олса, къалгъан шейге тартышма кучю о къадар къатты чекиле. Бу, керчектен де, тартышма киби .
бир тараф тырышмагъан ерде.
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น