ข้าวแกง "ทองดี" ตำรับ "ผัดกระเพรา-แกงป่า" นครปฐม / แม่ช้อยนางรำ

โดย : แม่ช้อยนางรำ

"ร้านข้าวแกงทองดี" วันหนึ่งมีเป็นสิบ..สิบรายการอาหารไทยโบราณ        "ร้านข้าวแกงเก่าแก่ขายมาแค่ห้าสิบกว่าปี        เป็นร้านขวัญใจข้าราชการนิสิตนักศึกษา        ตั้งแต่อยู่เพิงข้างถนนจนมาขึ้นร้านรวง"               เจ้านาย...เจ้าขา               เดี๋ยวนี้หาร้านข้าวแกงอร่อย…อร่อยยากโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรุงเทพ คิดสะระตะแล้ว มีร้านข้าวแกงอร่อยไม่ถึง 10 เจ้า               สิบเจ้าจริง..จริงนะเจ้าคะ               แต่ถ้าไปต่างจังหวัดก็ยังพอมีอยู่บ้าง แต่ละจังหวัดก็มีข้าวแกงอร่อยแตกต่างกันไป อย่างอาทิตย์นี้อีชั้นจะชวนเจ้านายไปนครปฐม               เดี๋ยวนี้ไปนครปฐมสะดวกสบายกว่าไปเยาวราช สีลม ขับรถขึ้นทางด่วนบรมราชชนนีจากสะพานพระปิ่นเกล้าไปไม่ถึงครึ่งชั่วโมง ก็ถึงร้านข้าวแกงอร่อยเจ้านี้แล้ว               ข้าวแกง "ทองดี" หรือที่ชาวบ้านที่นี่เขาเคยเรียกว่า "ข้าวแกงลูกสิบสอง" ฟังแล้วเหมือนเรื่องจักร..จักร วงศ์..วงศ์ “พระรถ-เมรี” หรือมีชื่อเรียกอีกชื่อว่า "นางสิบสอง"               ที่เรียกเช่นนี้เพราะ "แม่ทองดี" มีลูกถึงสิบสองคนจริง..จริ๊ง!               แต่สามารถเลี้ยงลูกมาได้จรสำเร็จมหาวิทยาลัยเรียงรายหน้า ก็เพราะฝีมือทำข้าวแกงส่งลูกเรียนนี่ล่ะเจ้าค่ะ               เรื่องของ "แม่ทองดี" ก็เลยเป็นตำนานของคนนครปฐมจะเล่าถึงข้าวแกงฝีมือที่หนึ่ง ซึ่งเดี๋ยวนี้หาคุณแม่เก่งอย่างนี้น้อยเต็มที..แค่มีลูกคนก็บ่นกระปอดกระแปด กันแล้ว               แม่ทองดีที่ว่า แต่ก่อนนั้นก็ตกประมาณ 50 กว่าปี ขายข้าวแกงข้างถนนข้างทาง แต่ยังไม่ได้ทำข้าวแกงหรอกนะเจ้าค่ะ

"แม่ทองดี มหาเจริญ" จากนิตยสาร "ฟ้าเมืองไทย" สมัยที่คุณภิญโญ ศรีจำลอง สัมภาษณ์เอามาลงเมื่อสี่สิบกว่าปีก่อน        แรก..แรกแกเป็น "แม่ค้าข้าวเกรียบปิ้ง" แต่ปิ้งเท่าไหร่มันก็ไม่พอเลี้ยงลูก พอดีช่วงนั้นอาหารป่าแถวเมืองกาญจน์ แถวราชบุรีก็ยังพอมีมา แล้วก็ยังไม่ผิดกฎหมาย               แม่ทองดีก็เลยตัดสินใจทำอาหารป่าขาย               ก็อย่างว่าล่ะเจ้าค่ะ ผัดเผ็ดเก้ง แกงป่ากวาง ฝีมือแม่ทองดีเขาขึ้นชื่อเรื่องถึงเครื่อง เรื่องมันช่วยไม่ได้ ถ้ามีฝีมือซะอย่าง พอได้จังหวะเข้าทาง ร้านขายข้าวแกงของแม่ทองดีก็เลยโด่งดังขายดิบขายดี จนกระทั่งมาเซ็งตึกอยู่ในเมืองนครปฐมได้ ก็ร้านที่ขายอยู่ทุกวันนี้ไง!!               พอขึ้นร้านขึ้นรวง อาหารป่ากลายเป็นเรื่องผิดกฎหมาย แม่ทองดีก็เลยต้องเปลี่ยนเป็นอาหารเมือง แต่เรื่องฝีมือก็ไม่ตกแต่อย่างไร               คราวนี้คนกินมากขึ้น เพราะบางคนแสลงใจไม่กล้ากินอาหารป่า               ก็เท่านั้นล่ะเจ้าค่ะ รวยขึ้นมาทันตา               โด่งดังถึงขนาด นักเขียนใหญ่สมัยนั้นอย่างคุณ "ภิญโญ ศรีจำลอง" จากนิตยสาร "ฟ้าเมืองไทย" ของคุณพี่ "อาจินต์ ปัญจพรรค์" ต้องมาขอสัมภาษณ์เอาไปลงให้คนรู้จักด้วยความประทับใจในฝีมือ

"ผัดกระเพราไก่" เมนูดังคู่กับแกงป่า ใครมาต้องสั่ง        เมนูบังคับ        สำหรับร้านข้าวแกง "ทองดี"               1. "แกงป่า" จะต้องบอกด้วยว่าเอาสูตรแบบป่าจริง..จริง หรือป่าในเมือง จะได้ไม่เคืองกันสำหรับคนไม่ทานเผ็ด        2. "ผัดใบกระเพรา" จะไก่หรือจะหมูก็ได้ ที่นี่ใช้ใบกระเพราสวนสีเขียวไม่กระเพราไก่สีแดง        3. "แกงแดง" ขอบอกว่าเดี๋ยวนี้แกงเนื้อ แกงไก่ แกงปลาดุก เป็นแกงเขียวหวานเสียส่วนใหญ่ แต่ที่นี่แกงแดงแตกต่างไปใครไม่รู้จักต้อง..เปิบ        4. "แกงส้มหน่อไม้ดอง" หน่อไม้ชาวบ้านดองสะอาด        5. "น้ำพริกกะปิ" ปลาทู (แม่กลอง) ทอดยอดอร่อยถ้าใส่แมงดาแล้วก็ยังมีอีกสิบกว่ารายการสั่งมาเถิดเจ้าค่ะเจ้านาย ต้มข่าไก่ ก็อร่อยซดคล่องคอ               ก็เหมือนอย่างที่บอกเจ้านายว่า ข้าวแกงโบราณหากินได้ยากในกรุงเทพ เมืองคนทันสมัย กินข้าวแกงกันไม่เป็นแล้ว ไปเถอะเจ้าค่ะ เสียเวลาเพียงครึ่งชั่วโมงก็ถึงร้านอาหารไทยแบบโบราณ ที่ยังไม่บานบุรี               แต่ถ้าให้ดีควรจะโทรไปสั่ง ไปบอกล่วงหน้าเพราะว่าร้านนี้...ช้าหมด อดกินนะเจ้าค่ะ เจ้านาย               ********************************************************        ********************************************************               ร้านข้าวแกง "ทองดี" 27 ถนนพระยากง ตลาดบน อำเภอเมืองนครปฐม โทรศัพท์ 0-3425-8939